← Terug naar index

Cortisol in plasma

Omschrijving:Cortisol in plasma
Synoniemen:glucocorticosteroid
Aanvraagcode:COR
Uitvoerend Lab:Algemeen laboratorium
Aanvraagformulier:

Telefoonnummer

0570-535031

Mailadres

Benodigde Informatie:
CITO Aanvraagbaar:Ja
Contactpersoon:C. Diepenhorst
Opmerkingen:

Vanaf 01 november 2015 wordt gebruik gemaakt van de cortisol genII assay, welke geen kruisreactiviteit meer heeft met prednisolon en methylprednisolon en 21-deoxycortisol. Deze test geeft iets lagere waarden dan de voorgaande test. De referentiewaarden zijn hierop aangepast. Bij neonaten is het dag-nacht ritme omgedraaid en deze vertonen minder spreiding over de dag.

Aanvraaginformatie

Omschrijving:Cortisol in plasma
Synoniemen:glucocorticosteroid
Aanvraagcode:COR
Uitvoerend Lab:Algemeen laboratorium
Aanvraagformulier:

Telefoonnummer

0570-535031

Mailadres

Benodigde Informatie:
CITO Aanvraagbaar:Ja
Contactpersoon:C. Diepenhorst
Opmerkingen:

Vanaf 01 november 2015 wordt gebruik gemaakt van de cortisol genII assay, welke geen kruisreactiviteit meer heeft met prednisolon en methylprednisolon en 21-deoxycortisol. Deze test geeft iets lagere waarden dan de voorgaande test. De referentiewaarden zijn hierop aangepast. Bij neonaten is het dag-nacht ritme omgedraaid en deze vertonen minder spreiding over de dag.

Materiaal afname/opslag

Code

HG

Kleur Dop

Licht groen

Afbeelding

Toon afbeelding

Code

S

Kleur Dop

geel

Buiscode

Afbeelding

Toon afbeelding
Materiaal:Heparine barricor
Alternatief Materiaal:Serum
Afname Volume:4 ml
Minimaal nodig:0,5 ml
Afnameconditie:
Bewaarcondities:4 °C
Bewaarperiode:4 dagen
Verzendformulier:
Verzendcondities:

Interpretatie

Indicatie:hypocortisolisme, hypocortisisme, Addison
Eenheid:µmol/l (vanaf 5-10-2026 nmol/L)
Referentiewaarden:

8 uur: 0,15 - 0,50 µmol/l
16 uur: 0,10 - 0,30 µmol/l
23 uur: < 0,20 µmol/l

1 - 7 dagen: 0,20 - 0,95 µmol/l
7 dagen - 1 jaar: 0,15 - 0,60 µmol/l
1 jaar - 10 jaar: 0,10 - 0,60 µmol/l
> 10 jaar: 0,15 - 0,50 µmol/l

Referentiewaarden vanaf 05-10-2026:

8 uur: 130 - 540 nmol/l
16 uur: 70 - 330 nmol/l
23 uur: < 200 nmol/l

0 - 1 maand: 15 - 400 nmol/l
1 maand - 1 jaar: 18 - 550 nmol/l
1 jaar - 12 jaar: 65 - 410 nmol/l
12 jaar - 18 jaar: 100 - 480 nmol/l
> 18 jaar: 70 - 540 nmol/l

Interpretatie:

Cortisol in plasma altijd 's ochtend tussen 8 en 9 u bepalen voorafgaand aan toediending van steroiden.
Plasma cortisol kan om diverse redenen verhoogd zijn:
Fysiologisch: zwangerschap, duursport, ondervoeding, stress
Pseudo-Cushing: depressie, psychose, paniekstoornis, chronisch alcoholisme, anorexia nervosa, adipositas, diabetes mellitus, glucocorticoid resistentie.
Syndroom van Cushing: endogeen: ACTH afhankelijk (85 %) of ACTH onafhankelijk (15 %) of exogeen: chronisch gebruik van glucocorticosteroiden.
Een verhoogde ohtend cortisol in plasma en een afwijkende dexamethason (1 mg) o.n. suppressietest kan 24 uurs urine cortisol soms nog nodig zijn om Cushing uit te sluiten. Bij afwijkend cortisol en verlaagd ACTH is sprake van ACTH onafhankelijk Cushing (CT bijnieren) en normaal of verhoogd ACTH van ACTH onafhankelijke Cushing (ziekte van Cushing of ectopische ACTH productie).
Ochtend cortisol < 120 nmol/L en verhoogd ACTH is bewijzend voor primaire bijnierschorsinsufficientie (ziekte van Addison). Bij verdenking op bijnierschorsinsufficientie en normale cortisol spiegels een SYNacthen test laten uitvoeren.

Secundair hypocotrisolisme (exogeen glucocorticoïd gebruik, na behandeling van Cushing, hypofysaire of hypothalame aandoening, chronische stress, post-traumatisch stress syndroom, langdurig ernstige ziekte) komt zeer frequent voor.

Testeigenschappen:
Doorbelgrenzen:
Bronvermelding:

MW Elminger, W Kuhnel and WB Ranke. Reference ranges for serum conecntration of LH, FSH, E2, Prolactin, Progesteron, SHBG, DHEAS, Cortisol and Ferritin in neonates, children and young adults. CCLM 2002; 40:1151-1160.

Testeigenschappen

Methode:immuno-assay
Analyse Frequentie:dagelijks
Doorlooptijd:1 dag
CTG-Klasse:
Tarief:
LIS Code:COR